Bbq aansteken gaat het makkelijkst met een brikettenstarter. Vul hem met kolen, zet hem op twee of drie brandende aanmaakblokjes en wacht tot ook de bovenste laag grijs is uitgeslagen. Briketten hebben daar ongeveer een half uur voor nodig, losse houtskool 15 tot 20 minuten. Aanmaakvloeistof komt er niet aan te pas, nooit.
Geen starter of blokjes in huis? Dan krijg je de barbecue ook aan, alleen duurt het wat langer. Alles hieronder werkt op elke houtskool bbq die je zelf met kolen vult, van kogel tot bouwmarktmodel. Een kamado steek je anders aan, een gasbarbecue volgt eigen regels en een pelletbarbecue start zichzelf.
De vier manieren op een rij
Van de manieren zonder stroom is de brikettenstarter het snelst en het gelijkmatigst. Zonder starter lukt het ook, met een piramide van kolen rond een paar aanmaakblokjes. En met een stopcontact in de buurt kan het elektrisch, met een looftlighter of een elektrische kolenstarter. Zo staan de vier naast elkaar:
| Manier | Grillklaar in | Kosten | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Brikettenstarter met blokjes | briketten ±30 min, houtskool 15–20 | starter eenmalig, blokjes centen | voor iedereen |
| Piramide van kolen rond aanmaakblokjes | 20–30 min (houtskool) | alleen blokjes | wie (nog) geen starter heeft |
| Looftlighter (heteluchtpistool) | ±10–15 min in totaal: een paar minuten aanblazen, daarna doorgloeien | apparaat, stopcontact nodig | de snelle stoker met stroom buiten |
| Elektrische kolenstarter (gloeispiraal) | 10–15 min tot de kolen rond de spiraal gloeien; haal hem eruit zoals de handleiding zegt en laat de kolen doorgloeien | goedkoop apparaat, stopcontact | wie geen open vlam wil |
Verder heb je weinig nodig: een lange lucifer of een aansteker met een lange hals, een tang en een bbq handschoen. Een brikettenstarter heet ook wel schoorsteenstarter of houtskoolstarter. Een eenvoudige starter kost rond een tientje.
Bbq aansteken met een starter, stap voor stap
Met een brikettenstarter steek je elke kogel of ketel op dezelfde manier aan, of er nu Weber, Napoleon of een bouwmarktnaam op de deksel staat. De starter werkt als een schoorsteen: de hitte van de blokjes trekt van onder naar boven door alle kolen. Het stappenplan:
- Haal het grillrooster eraf, leeg de asopvang en open alle luchtschuiven. Het vuur heeft zuurstof nodig, en oude as smoort de luchtstroom. De deksel blijft eraf tot het eten erop gaat.
- Vul de starter met briketten of houtskool. Ga je uren low & slow, steek dan alleen een handvol briketten aan. Hoe je de rest onaangestoken legt, lees je bij de minion-methode.
- Leg 2 à 3 aanmaakblokjes op het kolenrooster, steek ze aan en zet de starter erop.
- Wacht tot óók de bovenste laag grijs is uitgeslagen. Briketten: ongeveer een half uur. Losse houtskool: 15 tot 20 minuten. Rook in het begin is normaal en trekt vanzelf weg.
- Stort de kolen uit met een bbq handschoen aan en verdeel ze voor directe of indirecte zones. Zet de hete starter weg op een onbrandbare ondergrond, buiten de looproute.
- Leg het grillrooster terug en laat het even heet worden. Daarna kan het eten erop.
Bbq aansteken zonder starter
Zonder starter bouw je een piramide van kolen rond twee of drie aanmaakblokjes en steek je de blokjes aan. Dat werkt met houtskool en met briketten. Houtskool is na 20 tot 30 minuten grijs uitgeslagen; briketten hebben ook zonder starter meer tijd nodig. Daarna verdeel je de kolen zoals je ze wilt hebben.
Bouw de piramide zo: de blokjes onderin, de kolen er losjes omheen en bovenop. Laat de blokjes aan de zijkant zichtbaar. Dan kun je er met een lange lucifer bij, en blijft er lucht bij het vuur.
Zonder aanmaakblokjes
De bbq aanmaken zonder aanmaakblokjes doe je met proppen krantenpapier in het onderste vak van de starter. Die branden wel sneller op dan blokjes. Aanmaakwokkels van houtwol doen hetzelfde werk als blokjes. In nood kun je zelfs een handje chips gebruiken.
Heb je geen starter en geen blokjes, bouw de piramide dan boven een paar stevig gedraaide proppen krant of zo’n handje chips. Reken wel op een rommeliger start, en soms op een tweede poging.
En de wegwerpbarbecue op het strand of in het park? Zet hem op een vlakke ondergrond die niet kan branden, zoals tegels of zand. Steek hem aan zoals de verpakking zegt. Ook daar geldt: pas grillen als de kolen grijs zijn uitgeslagen.
Wanneer zijn de kolen klaar?
Je kolen zijn klaar als ze helemaal bedekt zijn met een grijze aslaag, ook de bovenste laag. Leg dan het rooster terug en laat het een paar minuten heet worden. Daarna mag het vlees erop. Spierwit hoeven briketten en houtskool niet te worden: grijs bedekt is genoeg.
Gloeien alleen is niet genoeg. Kolen die gloeien maar nog zwarte plekken hebben, geven nog onverbrande stoffen af, en die proef je als scherpe rook. Te vroeg uitstorten kost je bovendien temperatuur. Want de trek van de starter krijg je op het kolenrooster niet terug.
Rook in het begin hoort erbij. Zolang die nog zwaar is, leg je er geen eten op.
Hoe lang van tevoren steek je de bbq aan?
Reken terug vanaf het moment dat het eten erop moet. Briketten in een volle starter zijn na ongeveer een half uur grillklaar, losse houtskool na 15 tot 20 minuten. Een halve starter is eerder grijs. Bij kou of vocht tel je er wat bij. Vanaf het aansteken reken je op deze tijden:
| Brandstof en manier | Tijd tot grillklaar |
|---|---|
| Briketten in de starter | ±30 minuten |
| Losse houtskool in de starter | 15–20 minuten |
| Piramide van kolen zonder starter | 20–30 minuten (houtskool) |
| Looftlighter (heteluchtpistool) op houtskool | ±10–15 minuten, tot ook hier de aslaag grijs is |
| Elektrische kolenstarter op houtskool | 10–15 minuten tot de kolen rond de spiraal gloeien; grillklaar als ook hier de aslaag grijs is |
Sommige merken briketten zijn sneller klaar; kijk op de zak hoe lang ze nodig hebben.
Twee dingen vertragen het aansteken. Vochtige briketten doen er langer over, dus bewaar ze droog. En kou werkt hetzelfde. Onze Napoleon-kogel staat het hele jaar buiten. Een volle starter briketten die daar in juli na ruim een half uur grijs is, heeft in de winterkou merkbaar langer nodig. Plan er in de winter dus ruimte voor, en lees onze winter bbq tips.
Welke aanmaakblokjes, en waarom nooit aanmaakvloeistof?
Wat ons betreft gebruik je bruine aanmaakblokjes van houtvezel of kokos, of aanmaakwokkels van houtwol. Kijk wel op de verpakking, want ook in bruine blokjes zit soms paraffine. Witte blokjes branden op paraffine of kerosine. Op een stalen kogel richten die geen blijvende schade aan; dat speelt alleen bij het keramiek van een kamado. Maar zolang ze branden, kunnen ze naar petroleum ruiken, en die geur wil je niet in je eten. Gebruik je toch witte, laat ze dan helemaal opbranden voor er eten boven het vuur hangt. Bij een normale start gaat dat vanzelf: als de kolen grijs zijn, zijn de blokjes allang op.
Aanmaakgel mag ook. Voor alles geldt één harde regel: giet nooit iets brandbaars bij op een vuur dat al brandt of smeult.
Aanmaakvloeistof gebruik je nooit, en spiritus, lampenolie en benzine evenmin. Ze trekken in de kolen en kunnen blijven branden terwijl je eten erboven ligt. Ze kunnen de smaak bederven, en bij het aangieten krijg je makkelijk een steekvlam. Dat is geen huisregel van ons alleen: Weber en de brandweer raden ze ook af.
Veilig aansteken en opruimen
Zet de barbecue op een vlakke, stevige ondergrond, op ruime afstand van schuttingen, heggen, tenten en tuinmeubels. Een barbecue hoort nooit binnen, ook niet bij een regenbui: brandende en smeulende kolen geven koolmonoxide af, een giftig gas dat je niet ziet en niet ruikt. Houd een emmer water of zand bij de hand, en kinderen en huisdieren op afstand.
Op een balkon steek je geen kolen aan: daar barbecue je elektrisch. Welke bbq daar past, lees je in onze beslishulp.
Na afloop doof je een kogel door de deksel erop te leggen en alle schuiven te sluiten. Kolen die overblijven, gebruik je de volgende keer opnieuw. Een bbq zonder deksel kun je niet smoren. Laat de kolen daar helemaal uitbranden, of schep ze met een tang in een emmer water.
Is de barbecue afgekoeld, schep de as en de kooltjes dan in een metalen emmer met een deksel erop. Volgens de brandweer laat je die zo’n vijf dagen buiten staan, en gooi je hem pas dan leeg, bij het restafval. Kun je zo’n emmer nergens dagen laten staan, of barbecue je in het park? Zet de kolen dan in een emmer helemaal onder water, roer even om en gooi ze pas weg als alles koud is.
En brand je je toch: koel de wond minstens tien minuten onder lauw stromend water.
Kamado, gas of pellet?
Een gasbarbecue ontsteek je altijd met de deksel open, zodat gas zich nergens kan ophopen. De gasfles en de soptest op lekken behandelen we in onze gas bbq gids.
In een kamado gaan nooit briketten. De dikke aslaag verstopt er de luchtstroom, en de bindmiddelen verbranden er onvolledig, met een chemische walm als gevolg. Een kamado steek je aan met aanmaakwokkels van houtwol, een looftlighter (een elektrisch heteluchtpistool) of een elektrische kolenstarter. Onze gids over kamado aansteken gaat verder, tot en met het openen van een hete koepel. Is je kamado nieuw, dan gaat het inbranden voor.
Een pelletbarbecue start zichzelf; daar heb je geen aanmaakhulp voor nodig.
Aangestoken, en dan?
Met grijze kolen in de ketel begint het echte werk. Verdeel de kolen voor twee zones: een hete kant en een kant zonder vuur eronder. Meet de gaarheid met een kernthermometer. Voor lange sessies leg je de kolen volgens de snake-methode: een slang briketten langs de rand, waarvan alleen het begin brandt. Of je kiest de minion-methode: een handvol brandende kolen op een stapel onaangestoken kolen. Die laatste gebruiken wij zelf op onze kogel. Onze pagina met alle bbq technieken geeft per techniek wat ze vraagt en welk getal daarbij telt.
Welke brandstof je kiest: houtskool wordt heter maar is sneller op; briketten branden rustiger en houden het langer vol, dus voor een lange sessie op een kogel zijn briketten de logische keuze. En sta je nog voor de aanschaf van het toestel zelf, begin dan bij onze koopgids voor houtskoolbarbecues.


PRAAT MEE
Heb je vragen over dit artikel of wil je je eigen ervaringen delen? Laat het ons weten in de reacties hieronder! Je krijgt binnen 24 uur antwoord van échte BBQ Nerds.