In de bouwmarkt staan ze naast elkaar: zakken houtskool, zakken briketten en kokosbriketten. De ene zak belooft extra hitte, de andere uren brandtijd. Op een kogel maakt je keuze minder uit dan je denkt, want daar werken ze allebei. Heb je een kamado, dan telt je keuze ineens wel: daar gaat alleen houtskool in. Hieronder lees je welke kolen je meeneemt, voor een snelle steak en voor een middag low & slow.
Wat is het verschil tussen houtskool en briketten?
Houtskool is verkoold hout in losse stukken. Het vat snel vlam, wordt fel heet en is eerder op. Briketten zijn gelijke blokjes, geperst uit fijne houtskool met een bindmiddel. Ze hebben langer nodig om op gang te komen, maar branden daarna rustig en lang door. Een steak of burgers gril je dus het makkelijkst op houtskool, en een lange sessie op de kogel houd je het makkelijkst vol op briketten.
| Houtskool | Briketten | |
|---|---|---|
| Wat is het? | Verkoold hout in losse stukken | Fijne houtskool, geperst met een bindmiddel |
| Klaar in de brikettenstarter | 15–20 minuten | Ongeveer 30 minuten |
| Hitte | Sneller heet, en meestal heter | Rustiger, houdt de temperatuur lang vast |
| Brandduur | Korter, je vult eerder bij | Langer |
| As | Minder | Meer |
| Vorm | Wisselende stukken | Allemaal even groot, dus voorspelbaar |
| In een kamado | Ja, liefst in grote stukken | Nee, ook geen kokosbriketten |
Een brikettenstarter is een koker waarin je de kolen op aanmaakblokjes voorgloeit. De tijden gelden voor een volle starter, tot ook de bovenste kolen grijs zijn. Bij kou of met vochtige kolen duurt het langer. Werk je zonder starter? Ook dat kan: briketten aansteken, met of zonder starter.
Per kilo scheelt het weinig. Welke van de twee goedkoper is, hangt af van het merk en de winkel. Kijk dus naar de prijs per kilo op het schap, niet naar de prijs per zak.
Welke kolen kies je per bbq en per sessie?
Op een kogelbarbecue kun je allebei gebruiken: houtskool voor een steak of burgers, briketten voor een lange sessie. In een kamado gaat alleen natuurlijke houtskool: losse stukken, geen briketten en ook geen kokosbriketten. Voor een andere houtskoolbarbecue met een deksel geldt hetzelfde als voor de kogel. Twijfel je nog welke bbq je koopt, lees dan eerst houtskool bbq kopen.
| Wat ga je doen? | Op de kogel | In de kamado |
|---|---|---|
| Hot & fast: steak, burgers, satés | Houtskool, want die is sneller heet. Briketten kunnen ook, als je ze de tijd geeft. | Natuurlijke houtskool |
| Een tot twee uur indirect: kip, een rollade | Allebei goed. Briketten houden de temperatuur wat rustiger vast. | Natuurlijke houtskool |
| Uren low & slow: spareribs, pulled pork, brisket | Briketten. Tot een uur of zes als stapel met een handvol gloeiende erop (minion). Langer, of in de kou, als slang langs de rand (snake). | Natuurlijke houtskool. Vul de vuurkorf, de kom voor de kolen, tot de bovenrand. |
Op de kogelbarbecue
Een kogel draait prima op allebei, ook op de goedkope zakken uit de bouwmarkt. Voor spareribs of pulled pork wil je uren een rustig vuur, en dat houden briketten makkelijker vol. Zo doen we het zelf ook op onze kogel: voor een lange sessie leggen we briketten volgens de minion-methode. Daarbij ligt een handvol gloeiende briketten op een stapel die nog niet brandt. Duurt je sessie langer dan een uur of zes, of is het koud, leg ze dan als een slang langs de rand met de snake-methode. Voor direct grillen ligt je eten recht boven de kolen, voor indirect garen ernaast. Beide opstellingen staan tussen onze bbq technieken.
Op een barbecue zonder deksel
Een open barbecue zonder deksel, zoals een tafelmodel, kan alleen direct grillen: met je eten recht boven de kolen. Low & slow lukt er niet, want de warmte ontsnapt. Houtskool is hier het handigst: die is snel heet. Gril je de hele avond door, meng dan wat briketten erdoor, zodat je minder vaak bijvult.
In de kamado
Een kamado stook je alleen met natuurlijke houtskool, het liefst in grote stukken. Briketten laten meer as achter. In de vuurkorf, de kom onderin waar de kolen liggen, smoort die as de luchtstroom. Briketten houden hun hitte ook zo lang vast dat je de temperatuur in de dikke, goed isolerende kamado lastig bijstuurt. Big Green Egg schrijft daarom zelf: gebruik nooit briketten. Volgens het merk geven de hulpstoffen in veel briketten ook een vervelende geur af, die de smaak van je eten kan aantasten. Het merk maakt geen uitzondering voor kokos, en waarschuwt dat briketten zelfs de garantie kunnen laten vervallen. Welke houtskool het best brandt, vergelijken we in de beste houtskool voor je kamado. Het aansteken zelf heeft een eigen gids: kamado aansteken.
Wat zijn kokosbriketten?
Kokosbriketten zijn briketten van verkoolde kokosdoppen, geperst met een bindmiddel zoals zetmeel. Er zit geen hout in. Die doppen zouden anders worden weggegooid. Daarom noemt de Belgische consumentenorganisatie Test-Aankoop ze een milieubewuster alternatief. Net als gewone briketten hebben ze lang nodig om aan te gaan, en daarna branden ze lang en gelijkmatig. Volgens Test-Aankoop laten ze ook weinig as achter. Op de kogel zijn ze dus een goede keuze voor een lange sessie. Alleen in een kamado horen ze niet thuis. Big Green Egg wijst briketten in zijn kamado’s af en maakt voor kokos geen uitzondering. Per kilo zijn ze meestal iets duurder dan gewone briketten.
Hoe lang ze branden, verschilt per merk. In een test van de Duitse consumentenorganisatie Stiftung Warentest uit 2024 hield één merk kokosbriketten het langst een hoge temperatuur vast. Geen enkele gewone briket of houtskool hield het in die test zo lang vol. Die kokosbriketten hadden wel veel tijd nodig om aan te gaan. Weber geeft zijn kokosbriketten dezelfde brandduur als zijn gewone: drie uur. Reken dus op een rustige, lange brand, net als bij gewone briketten, en niet op wonderen.
Proef je het verschil?
Nee, niet als je kolen goed branden. Wat je proeft, is vooral vet dat in het vuur druipt, en rook van het rookhout dat je erop legt. Van de kolen zelf proef je nauwelijks iets. Gril je direct boven de kolen, laat ze dan in de starter doorgloeien tot ook de bovenste laag grijs is.
Wel kunnen briketten met vulstoffen een luchtje aan je eten geven zolang ze nog maar half branden, waarschuwt Weber. Zuivere houtskool en briketten van alleen houtskool met een natuurlijk bindmiddel, zoals zetmeel, hebben dat volgens Weber niet. Bij de minion- en de snake-methode steek je maar een deel van de briketten aan. De rest gaat pas branden als je vlees er al op ligt. Proef je daarbij een bijsmaak, kies dan briketten van alleen houtskool en zetmeel.
Waaraan herken je goede kolen?
Kijk eerst op de zak. Staat er EN 1860-2 op, dan zegt de maker dat de kolen voldoen aan de Europese norm voor barbecuekolen. Die norm weert onder meer steenkool, aardolie, pek en plastic, en begrenst hoeveel as en vocht erin zit. Met DIN-Geprüft of DINplus erop heeft een keuringsinstituut dat ook gecontroleerd. DINplus eist daarbovenop meer koolstof en minder as.
Goede houtskool bestaat uit grote stukken met weinig gruis. In briketten zit een bindmiddel, vaak zetmeel en water. Volgens de norm moet dat bindmiddel van levensmiddelenkwaliteit zijn.
Twee dingen op de zak zeggen weinig over hoe de kolen branden. FSC gaat over waar het hout vandaan komt. En restaurantkwaliteit betekent in de norm alleen dat de stukken groter zijn, voor grote barbecues. Voor een kamado, waar je grote stukken wilt, is dat wel handig.
Mengen, bewaren en veilig opruimen
Op de kogel kun je houtskool en briketten gewoon mengen. De houtskool geeft je een snelle start, de briketten houden het vuur daarna lang op temperatuur. Steek ze samen aan in de brikettenstarter en wacht tot ook de briketten grijs zijn. Wil je fel grillen, neem dan meer houtskool. Barbecue je een hele avond door, neem dan meer briketten.
Bewaar kolen op een droge plek, in een zak die dicht kan of in een emmer met deksel. Vochtige kolen gaan langzaam aan en geven meer rook. Ook kolen die droog lijken, kunnen vocht hebben opgenomen, bijvoorbeeld in een kelder in de winter.
Stook kolen nooit binnen, ook niet in een garage of tent. De rook bevat koolmonoxide, en dat zie of ruik je niet. Laat de barbecue als je klaar bent buiten afkoelen. Ook het doven na afloop komt aan bod in onze gids over de bbq aansteken.
As blijft na afloop nog lang warm en kan weer opgloeien. Schep hem daarom in een zinken of metalen emmer en laat die zo’n vijf dagen buiten staan, zoals de brandweer adviseert. Zet er een deksel op, dan blaast de wind de kooltjes niet weer aan. Daarna mag de as bij het restafval, niet bij het gft. Pas als de barbecue helemaal koud is en de as en de kolen eruit zijn, mag hij terug de schuur of garage in.


PRAAT MEE
Heb je vragen over dit artikel of wil je je eigen ervaringen delen? Laat het ons weten in de reacties hieronder! Je krijgt binnen 24 uur antwoord van échte BBQ Nerds.