Opent in een nieuw tabblad

Bbq temperatuur regelen op je kogel: zo houd je hem stabiel

Kogelbarbecue met de minion-methode: briketten aan één kant met een blok rookhout, een lekbak ernaast en een kip op het rooster

Een kogel heeft geen knop met graden. Je hebt kolen, twee schuiven en een deksel, en daar moet je het mee doen. Schiet de thermometer naar 200 °C terwijl je 120 wilde? Of zakt hij weg terwijl je spareribs er nog uren op moeten? Dan zit het bijna altijd in een van die drie. Weet je wat elk van die drie doet, dan houd je je kogel een hele middag op dezelfde temperatuur.

Hoe regel je de temperatuur van je kogel?

Je regelt de temperatuur van een kogel met kolen en lucht. De hoeveelheid kolen bepaalt hoe heet hij kan worden, de onderste schuif hoe hard die kolen branden. Doe de deksel dicht, met de bovenste schuif open boven je vlees. Stuur daarna alleen met de onderste schuif, in kleine stappen. Meet op roosterhoogte en wacht na elke verandering 10 tot 15 minuten.

Het lastige is geduld: een kogel reageert traag en koelt veel langzamer af dan hij opwarmt. Rem daarom al af als de temperatuur nog 10 tot 15 °C onder je doel ligt.

Welke temperatuur heb je nodig?

Voor low & slow mik je op 110 tot 120 °C. Om indirect te garen houd je 150 tot 180 °C aan, en voor direct grillen wil je 200 tot 250 °C. Het gaat om de lucht op roosterhoogte, naast je vlees. Dat is iets anders dan de kerntemperatuur: de temperatuur binnenin je vlees. Indirect betekent naast de kolen, direct recht erboven.

Wat ga je doen?Temperatuur op roosterhoogteOnderste schuif, eenmaal op temperatuurBijvoorbeeld
Low & slow110–120 °CRond een kwart openSpareribs, pulled pork, brisket
Indirect garen150–180 °CVaak half openEen hele kip, kip aan het spit, zalm
Direct grillen200–250 °CHelemaal openSteak en burgers

Bij direct grillen stuur je niet met de schuiven. Wordt het boven de kolen te heet, schuif je vlees dan even naar de kant zonder kolen.

Een beetje schommelen hoort erbij. Zit je kogel bij low & slow ergens tussen 110 en 135 °C, dan is er niets aan de hand. Of je vlees klaar is, zegt de kern en niet de bbq. Welke kerntemperatuur bij welk stuk vlees hoort, lees je in onze tabel met alle kerntemperaturen.

Hoeveel kolen heb je nodig, en waar leg je ze?

De kolen bepalen hoe heet je kogel kan worden; met de schuiven stuur je binnen die grens. Leg ze aan één kant of in twee hoopjes langs de rand, zodat er een plek zonder kolen overblijft. Voor een kogel van 57 cm rekenen de fabrikanten op zo’n 40 tot 50 briketten om direct te grillen. Om indirect te garen is het 20 tot 25 per kant voor het eerste uur.

Wat ga je doen?BrikettenOf losse houtskoolWaar leg je ze?
Direct grillen40–50Zo’n 1 kiloOp de ene helft van het kolenrooster; de andere helft blijft leeg
Indirect garen, eerste uur20–25 per kant0,3–0,5 kilo per kantTwee hoopjes aan weerszijden, je vlees in het midden. Of beide hoopjes samen aan één kant.
Indirect garen, elk uur erbij7–8 per kantEen handvol per kantGloeiend uit de brikettenstarter, op de kolen die er nog liggen

De getallen komen van Weber en Napoleon, voor gewone briketten en losse houtskool op hun kogels van zo’n 57 cm. Op een kogel van 47 cm heb je bij de start ongeveer een kwart minder briketten nodig, op een van 67 cm de helft meer. Voor zijn eigen merk briketten rekent Weber er minder: 30 om direct te grillen en 15 per kant om indirect te garen. Voor elk uur erbij zijn het er 4 per kant.

Bij kou en wind heb je meer kolen nodig. Met te veel kolen wordt je kogel juist heter dan je wilt, en een volle laag kan de luchtgaten in de bodem afdekken.

Voor uren low & slow steek je maar een klein deel van je kolen aan. Voor de minion-methode stapel je flink wat kolen op en steek je er maar 10 tot 15 van aan. In rustig weer houdt dat vier tot zes uur, in kou en wind minder lang. Moet het langer, leg de kolen dan als slang langs de rand, over de halve omtrek. Met die snake-methode brandt een kogel van 57 cm zo’n 8 tot 12 uur.

Zet bij low & slow een lekbak met water aan de kant zonder kolen, onder je vlees. Het bakje vangt het vet op, en door het water schommelt de temperatuur minder. Kijk om de drie tot vier uur of er water bij moet.

Op een kogel werken houtskool en briketten allebei; welke je per sessie pakt, weegt onze gids houtskool of briketten af. Waarom je bijna altijd een kant zonder kolen overhoudt: direct of indirect grillen, met twee zones.

Welke schuif doet wat?

Een kogel heeft twee luchtschuiven: één onderin de ketel en één in de deksel. De onderste schuif laat lucht bij de kolen: hoe verder open, hoe harder ze branden. Daarmee stuur je de temperatuur. De bovenste schuif in de deksel laat rook en warmte weg. Wat ons betreft blijft die op een kogel helemaal open, boven je vlees. Dan heb je één schuif om aan te draaien, en trekt de rook langs je vlees naar buiten.

Napoleon schrijft in de handleiding van zijn kogel hetzelfde: regel met de onderste, en laat de bovenste open. Op de Nederlandse site van Weber lees je voor low & slow een andere manier: beide schuiven half open, en bijsturen met de bovenste. Dat werkt ook, want lucht die boven niet weg kan, komt onderin ook niet binnen. Maar wil je lager, dan knijp je met de bovenste ook de rook af. Die blijft dan om je vlees hangen, en dat kan bitter smaken.

Op veel kogels van Weber is de onderste schuif de hendel waarmee je ook de as wegveegt. Op onze eigen Napoleon-kogel zit hij als hendel onder de ketel, bij de asopvanger, en zie je meteen hoe ver hij openstaat. Kun je dat op jouw kogel niet zien, zet dan met een stift streepjes bij de hendel: dicht, een kwart, half, driekwart en open. Met een lading kolen erin zie je de gaatjes in de bodem zelf niet meer. Schrijf na een sessie op bij welke stand je kogel op welke temperatuur bleef. Na een paar keer weet je waar je begint.

Zet de onderste schuif tijdens het barbecueën nooit helemaal dicht. Dat doe je pas als je klaar bent: met de deksel erop en beide schuiven dicht dooft je vuur, al duurt dat een paar uur. Draag een bbq handschoen als je aan de schuiven draait, want ze worden heet.

Zo breng je je kogel op temperatuur

  1. Maak de bodem vrij. Haal de as van de vorige keer weg en zet beide schuiven helemaal open. Oude as houdt de lucht tegen.
  2. Steek je kolen aan en leg ze aan één kant. Een brikettenstarter, de koker waarin je kolen voorgloeit, is de makkelijkste manier om de bbq aan te steken. Voor direct grillen en indirect garen gaan er zo’n 40 tot 50 briketten in, voor low & slow maar 10 tot 15. Stort de kolen uit zodra de bovenste in de starter grijs zien. Voor low & slow stort je ze op een stapel koude kolen.
  3. Leg het rooster terug en zet de voeler op roosterhoogte. Leg het grillrooster terug en laat het een paar minuten heet worden. Zet de voeler van je thermometer naast de plek waar je vlees komt, aan de kant zonder kolen. Een klemmetje houdt hem een paar centimeter boven het rooster.
  4. Leg je vlees erop en doe de deksel dicht. Gaar je indirect of low & slow, dan ligt je vlees aan de kant zonder kolen. Draai de deksel zo dat de bovenste schuif boven je vlees zit. Zit je deksel vast aan een scharnier, zoals op onze Napoleon-kogel? Dan zit de bovenste schuif in het midden en hoef je niets te draaien.
  5. Rem op tijd af. Voor direct grillen blijft de onderste schuif open: daar bepalen de kolen de hitte. Ga je indirect garen of low & slow, draai hem dan een flink stuk dicht zodra de temperatuur nog 10 tot 15 °C onder je doel ligt. Daarna staat hij voor indirect garen vaak half open, voor low & slow rond een kwart.
  6. Wacht en kijk. Draai pas weer aan de schuif als er 10 tot 15 minuten voorbij zijn. Zakt de temperatuur als je de deksel even opent, dan klimt hij met de deksel dicht snel weer terug.

Waar meet je de temperatuur?

Meet op roosterhoogte, naast je vlees, want daar gaart het. De thermometer in de deksel zit hoog en meet de lucht boven je vlees. Gebruik hem als trendmeter: je ziet eraan of je kogel opwarmt of afkoelt, niet hoe heet het bij je vlees is.

Hoe ver de dekselthermometer ernaast zit, verschilt per kogel en per sessie, en het kan beide kanten op. Op het rooster recht boven de kolen is het veel heter dan in de deksel. Net nadat de deksel open is geweest, wijst hij juist te laag aan.

Zet de voeler voor de lucht naast je vlees, aan de kant zonder kolen. Houd hem nooit boven de kolen, ook niet als je direct grilt: daar wordt hij te heet. Een klemmetje aan het rooster houdt de punt een paar centimeter erboven, want het metaal zelf is heter dan de lucht. Leid de kabel weg van de kolen, anders verbrandt hij.

Handig is een thermometer met meer voelers: één voor de lucht naast je vlees, één in de kern, allebei af te lezen met de deksel dicht. Twijfel je welke meter je neemt, begin dan bij onze gids over de kerntemperatuurmeter.

Te heet of te koud? Zo stuur je bij

Te koud? Zet de onderste schuif verder open en kijk of de luchtgaten vrij zijn. Te heet? Draai hem verder dicht, maar niet helemaal, en houd de deksel dicht. Verander telkens één ding een klein stukje en wacht 10 tot 15 minuten. Omhoog gaat snel en omlaag duurt lang: grijp liever iets te vroeg in.

Je kogel blijft te koud

  • Er ligt as voor de luchtgaten. Zit er onder je kogel een hendel die de as wegveegt, beweeg hem dan een paar keer van links naar rechts. Zo valt de as in de asopvanger. Is die hendel ook je schuif, zet hem daarna terug waar hij stond.
  • De bovenste schuif staat half dicht. Zet hem helemaal open. Door de opening boven trekt je kogel ook onderin lucht aan.
  • Je kolen raken op. Steek een halve brikettenstarter aan en leg de kolen erbij zodra de bovenste grijs zien. Koude kolen kunnen ook, maar die roken eerst flink en jagen de temperatuur later alsnog op.

Je kogel wordt te heet

  • Laat de deksel dicht. Optillen koelt maar even: het vuur krijgt verse lucht en laait op.
  • Geef het de tijd. Een kogel koelt langzaam af. Het kan een kwartier duren voor je verschil ziet. Draai intussen niet verder.
  • De lekbak staat droog. Zonder water kan de temperatuur snel oplopen. Giet er warm water bij.
  • Er liggen te veel kolen in. Blijft hij na een kwartier nog ver boven je doel, terwijl de onderste schuif bijna dicht staat? Haal er dan met een lange tang een paar uit. Leg ze in een metalen emmer met water.

Wind, kou en regen

Wind blaast door de onderste schuif en jaagt je vuur op, ook als die bijna dicht staat. Tegelijk koelt hij de dunne wand van je kogel af. Zet je kogel daarom uit de wind. Bij windkracht 6 of harder barbecue je niet. Bij kou, wind en regen heb je meer kolen nodig, dus leg er vast een extra lading bij klaar. Ook je gaartijden lopen in de kou op; meer daarover bij barbecueën in de winter.

Zoek beschutting altijd in de open lucht: niet in een garage, schuur of tent, en ook niet onder een overkapping. Brandende kolen maken koolmonoxide, een gas dat je niet ruikt en dat je binnen kan vergiftigen.

Op een kamado of een gasbarbecue

Een kamado regel je ook met lucht, maar daar doet de bovenste schuif juist het fijne werk. Het dikke keramiek houdt de warmte veel langer vast dan de dunne kogel, dus een verandering werkt er nog trager door. Hoe je dat aanpakt: temperatuur regelen op de kamado.

Op een gasbarbecue stuur je met de knoppen van de branders. Steek hem aan met de deksel open, zodat het gas zich niet kan ophopen. Doe de deksel daarna dicht en warm hem voor tot de temperatuur die je wilt. Om indirect te garen laat je de brander onder je vlees uit en zet je de branders ernaast aan.

Wil je verder dan de temperatuur? Twee zones, roken en meten bundelen we in onze gids met bbq technieken.

Veelgestelde vragen

Moet de bovenste schuif van je bbq open of dicht?

Wat ons betreft open. Laat de bovenste schuif van een kogel tijdens het barbecueën helemaal open, boven je vlees, en stuur met de onderste. Zo trekt de rook over je vlees weg en blijft hij niet hangen. Pas als je klaar bent, gaan beide schuiven dicht om het vuur te doven.

Hoe verhoog je de temperatuur van je bbq?

Zet de onderste schuif verder open en de bovenste helemaal. Houd de deksel dicht en kijk na 10 tot 15 minuten of het effect heeft. Blijft je kogel te koud met alles open, dan ligt er misschien as voor de luchtgaten. Heeft hij onder de ketel een hendel die de as wegveegt, schuif die dan een paar keer van links naar rechts. Is die hendel tegelijk je schuif, zet hem daarna weer helemaal open. Helpt dat niet, leg dan gloeiende kolen bij uit de brikettenstarter.

Hoe verlaag je snel de temperatuur van je bbq?

Snel lukt niet: een kogel koelt veel trager af dan hij opwarmt. Draai de onderste schuif een flink stuk dicht, maar niet helemaal, en laat de deksel dicht. Optillen geeft het vuur juist verse lucht. Blijft hij na een kwartier nog veel te heet, haal dan met een lange tang een paar kolen weg. Leg ze in een metalen emmer met water.

Hoe lang duurt het voor de temperatuur van je bbq reageert?

Reken op 10 tot 15 minuten na elke verandering aan de schuif. Het vuur moet eerst harder of zachter gaan branden, en pas daarna wordt de lucht bij je vlees warmer of koeler. Verstel dus niet opnieuw voordat die tijd om is. Omlaag duurt meestal langer dan omhoog.

Klopt de thermometer in de deksel van je bbq?

Als richting wel, als getal niet. Hij zit hoog in de deksel, ver boven je vlees. Daar beneden kan het flink anders zijn, hoger of lager. Wil je weten hoe heet het daar is, zet dan de voeler van een thermometer naast je vlees, een paar centimeter boven het rooster.

Hoe heet wordt een kogelbarbecue?

Met een flinke lading gloeiende kolen, de deksel dicht en alle schuiven open haalt een kogel onder de deksel zo’n 260 °C. Vlak boven de kolen is het nog heter. Dat is ruim genoeg voor steaks en burgers. Wil je lager uitkomen, gebruik dan minder kolen en draai de onderste schuif verder dicht.

MEER LEKKERS IN JE MAILBOX?

Wij sturen je elke week een mailtje met nieuwe recepten.

Nieuwsbrief

PRAAT MEE

Heb je vragen over dit artikel of wil je je eigen ervaringen delen? Laat het ons weten in de reacties hieronder! Je krijgt binnen 24 uur antwoord van échte BBQ Nerds.

Plaats de eerste reactie


Inhoudsopgave